Chęciny
Odbudowujemy więzi
Odbudowujemy więzi
wrzesień 2016
We wrześniu 2016 roku uczestnicy wizyty studyjnej ze Stanów Zjednoczonych mieli okazję spotkać się z uczniami Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Chęcinach, uczestnikami Szkoły Dialogu 2016. Uczniowie i uczennice przybliżyli gościom żydowską historię swojego miasta, stanowiąc dowód na zaangażowanie lokalnej społeczności w opiekę nad pamięcią o żydowskich sąsiadach. Podczas wycieczki po Chęcinach dzielili się z gośćmi zebraną wiedzą, m.in. informacjami pozyskanymi od najstarszych członków swoich rodzin pamiętających przedwojenne czasy.
Na trasie znalazły się obiekty takie jak istniejące do dzisiaj budynki synagogi, mykwy, domu modlitwy, domu rabina, jatki, framugi z widocznymi wgłębieniami po mezuzach, a także położony poza miastem cmentarz.
Spotkanie z uczniami z Chęcin stanowiło jeden z najważniejszych elementów pobytu grupy w Polsce. Tak opisuje swoje doświadczenie jeden z gości, rabin Wayne Franklin:
„Ścieżka do starego cmentarza w Chęcinach już dawno zarosła. Alternatywna droga przywiodła nas na szczyt wysokiego wzgórza nieopodal starego zamku, który dominuje nad panoramą miasta. Jedyna droga do zachowanych nagrobków prowadziła przez strome zbocze, które nikt z naszej grupy nie śmiał nawet pokonywać samodzielnie. Zwinni i silni uczniowie odwiedzonej przez nas szkoły w Chęcinach pomagali nam zejść ze wzgórza, abyśmy mogli oddać hołd ludziom, którzy pochowani zostali pod tymi dawno zapomnianymi pomnikami. Pomogli nam też wdrapać się z powrotem na górę, gdzie następnie wyrecytowaliśmy modlitwę żałobną za naszych żydowskich krewnych, których nikt z nas nie znał osobiście.
Nasza wizyta na cmentarzu ukoronowała ten niezwykły dzień w towarzystwie wspaniałych młodych ludzi, których rodzinne miasto było kiedyś domem dla tętniącej życiem społeczności żydowskiej. Uczniowie oprowadzili nas po swoim mieście, pokazując miejsca, gdzie kiedyś kwitło życie żydowskie. Na rynku znajdował się warsztat garbarski. We framudze drzwi dobrze widać otwór, gdzie kiedyś umieszczona była mezuza z pergaminem.”
„Pokazali nam publiczną pompę, która znajduje się naprzeciwko opuszczonej mykwy, w której kiedyś obmywali się miejscowi Żydzi. Pokazali nam starą synagogę, która dzisiaj popada w ruinę. Dwupiętrowy budynek przez lata służył jako teatr i miejsce spotkań. Burmistrz miasta przeznaczył fundusze na odnowienie budynku i utworzenie w nim muzeum opowiadającego historię społeczności żydowskiej, która istniała onegdaj w Chęcinach. Tak jak my musieliśmy zmierzyć się ze stromym podejściem, aby zejść w dół do cmentarza i z powrotem, tak i młodzież z Chęcin stanęła przed wyzwaniem, kiedy edukatorzy Forum przekazali im wiedzę o Żydach, którzy kiedyś mieszkali w ich mieście. O Żydach, którzy odeszli, młodym ludziom z Chęcin przypomina dzisiaj wiele miejsc na terenie miasta oraz ustronny cmentarz. Ta młodzież gotowa jest do dzielenia się swoim szacunkiem dla żydowskiej społeczności, włączając się w kształtowanie Polski, która budując swoją przyszłość, dba o dziedzictwo swojej żydowskiej przeszłości.”
listopad 2010
Jednym z elementów wizyty studyjnej liderów społeczności żydowskich z USA w listopadzie 2010 roku było spotkanie z uczestnikami Szkoły Dialogu. Było to pierwsze tego typu spotkanie zorganizowane przez Forum Dialogu. Uczestnicy wizyty odwiedzili 18 listopada Zespół Szkół nr 2 w Chęcinach, gdzie spotkali się z uczniami, dyrektorem placówki, burmistrzem Chęcin oraz starostą kieleckim. Dla uczniów był to trzeci warsztat Szkoły Dialogu i wyjątkowa okazja do dowiedzenia się więcej na temat współczesnego życia żydowskiego w diasporze.
Po zapoznaniu się w szkole zagraniczni goście wraz z uczniami wybrali się na wspólny spacer śladami chęcińskich Żydów. Uczestnicy wizyty zwiedzili także dawną synagogę, która obecnie jest nieużytkowana. Po powrocie z Polski liderzy podkreślali jak ważne było dla nich zobaczenie programu Szkoła Dialogu w działaniu oraz osobisty kontakt z uczniami z Chęcin.
Marcin Dziurdzik sierpień 16th, 2017
Posted In: PL Spotkania
listopad 2013
W trakcie warsztatów Szkoły Dialogu uczniowie spotykają się z gościem – przedstawicielem władz, lokalnym aktywistą lub badaczem żydowskiej historii. Tym razem uczniowie Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących z Oddziałami Integracyjnymi im. Stanisława Staszica w Białymstoku mieli w ramach swojego ostatniego warsztatu okazję do spotkania z trzema wyjątkowymi osobami.
14 listopada 2013 roku Białystok odwiedzili Mark Halpern i Michael Tobias z grupy genealogicznej Jewish Records Indexing – Poland. Pan Halpern, którego rodzinnym miastem jest właśnie Białystok, jest także założycielem BIALYgen – Bialystok Region Jewish Genealogy Group.
W spotkaniu wzięła również udział przedstawicielka białostockiej społeczności żydowskiej Łucja Lisowska, Prezes Stowarzyszenia Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Izrael.
Po wzajemnym zapoznaniu uczestnicy spotkania rozmawiali o wrażeniach uczniów z udziału w programie Szkoła Dialogu. Goście odpowiadali też na pytania młodzieży dotyczące kultury i tradycji żydowskiej. Dzięki spotkaniu uczniowie biorący udział w Szkole Dialogu zobaczyli sens jaki ma ich praca nad projektem końcowym programu, który może pomóc w odbudowaniu relacji z potomkami białostockich Żydów żyjącymi dziś w różnych częściach świata.
Marcin Dziurdzik sierpień 16th, 2017
Posted In: PL Spotkania
październik 2012
W październiku 2012 roku Alan Metnick powrócił do Sławatycz aby ponownie spotkać się z już nie uczestnikami, a absolwentami Szkoły Dialogu. Powracając do uczniów Zespołu Szkół w Sławatyczach gość był szczególnie zainteresowany jak warsztaty i doświadczenie Szkoły Dialogu wpłynęły na młodzież. Był pod dużym wrażeniem sławatyckiej młodzieży oraz ich opiekunki, pani Jolanty Buczek, która pokazała mu eseje uczniów dotyczące trudnych wydarzeń z lokalnej historii.
Po spotkaniu powiedział: „Po wysłuchaniu uczniów było dla mnie jasnym, że ci młodzi ludzie rozumieją moralne implikacje, które wynikają z warsztatów organizowanych przez Forum Dialogu. Dobro, nie zło, jest przekazywane następnym pokoleniom. To dzieje się w Sławatyczach”.
wrzesień 2011
Alan Metnick, członek stowarzyszenia potomków Żydów sławatyckich, spotkał się z uczniami Zespołu Szkół w Sławatyczach we wrześniu 2011 roku w trakcie warsztatów Szkoły Dialogu prowadzonych w ich szkole. Pan Metnick był już wcześniej zaangażowany w upamiętnianie lokalnej historii żydowskiej, m.in. jako inicjator restauracji żydowskiego cmentarza w Sławatyczach w 2009 roku. Gość spotkał się z uczniami i opiekunami w szkole, po czym wszyscy uczestnicy spotkania wspólnie odwiedzili miejscowy kirkut. Dziadkowie pana Metnicka wyemigrowali do USA na przełomie wieku XIX i XX. Gość przyznał uczniom, iż żałuje, że nie pytał więcej swych przodków o ich życie w Sławatyczach.
Dla pana Metnicka, który od 2005 roku działa na rzecz upamiętniania historii sławatyckich Żydów, spotkanie lokalnej młodzieży zaangażowanej w poznawanie żydowskiej przeszłości było bardzo ważnym wydarzeniem. Jak powiedział po wizycie: „Mam nadzieję, że moja dzisiejsza obecność przyczyniła się w jakimś stopniu do świetnej pracy, którą tutaj prowadzicie. Poczyniłem pewne zobowiązania względem uczniów, których mam zamiar dotrzymać. To utrzyma mnie bardzo zaangażowanym w kwestie Polski i Sławatycz w przyszłości”.
Marcin Dziurdzik sierpień 16th, 2017
Posted In: PL Spotkania
wrzesień 2015
W piątek 4 września 2015 delegacja z Milwaukee Jewish Federation spotkała się z absolwentami Szkoły Dialogu z Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Matejki w Wieliczce. W czasie warsztatów integracyjnych uczestniczki i uczestnicy mieli okazję nie tylko poznać swoje hobby ale porozmawiać również o bardziej fundamentalnych kwestiach dotyczących zmieniania świata na lepsze. Goście byli też bardzo ciekawi opinii polskiej młodzieży dotyczącej różnych kwestii społeczno-politycznych w Polsce i Europie.
Następnie udali się na wycieczkę w czasie której poznali lokalną żydowską historię oraz zobaczyli synagogi, domy oraz sklepy, które przed wojną należały do wieliczańskich Żydów. Wycieczka zakończyła się na cmentarzu, którym będzie opiekowała się społeczność LO im. J. Matejki w Wieliczce.
Marcin Dziurdzik sierpień 11th, 2017
Posted In: PL Spotkania
wrzesień 2015
We wrześniu 2015 uczestnicy wizyty studyjnej z Izraela, pośród których byli wykładowcy, dziennikarze, ludzie mediów i działacze społeczni, spotkali się z absolwentami programu Szkoła Dialogu w Krasnosielcu, którzy oprowadzili ich śladami żydowskich mieszkańców miasta.
Mimo, że w Krasnosielcu nie pozostało zbyt wiele materialnych zabytków po żydowskich mieszkańcach, uczniowie znaleźli i zaprezentowali gościom bardzo dużo znalezisk historycznych o wielokulturowej przeszłości Krasnosielca. Po powrocie do kraju po wizycie, uczestnicy spotkania przesłali z Izraela wrażenia i wspomnienia z tego dnia.
Janina Kahn-Horwitz wspomina spotkanie w Krasnosielcu:
„Byłam pod wrażeniem tego, z jaką powagą i zapałem wzięliście udział w tym projekcie, aby dowiedzieć się więcej o żydowskiej historii i pamięci o Żydach w Krasnosielcu. (…) Obyście kontynuowali naukę przez całe swoje życie, ucząc się więcej o sobie i innych, aby świat stał się lepszym miejscem, na którym panuje pokój”.
Sigal Farber napisała:
„Dla mnie, Izraelki, córki Żydów, bardzo wzruszające było doświadczenie tego, że wyszukaliście informacje, a następnie poprowadziliście nas śladami żydowskiej historii Waszego miasta”.
Marcin Dziurdzik sierpień 11th, 2017
Posted In: PL Spotkania
czerwiec 2017
W czerwcu 2017 roku do Polski przyjechał George Elbaum, Ocalały z Zagłady, wraz ze swoją żoną Mimi, synem Jordanem i synową Rebeccą. W czasie swojego pobytu w Polsce odwiedzili oni absolwentów Szkół Dialogu z mazowieckich miejscowości, w tym uczniów Publicznego Gimnazjum im. Prymasa Tysiąclecia w Grójcu, gdzie nauczycielką jest Małgorzata Andrychowicz, grójecka Liderka Dialogu.
Trudno rozmawiać z młodzieżą o Zagładzie szczerze, ale też z wyczuciem. Niemniej urodzony w Warszawie George Elbaum opanował tę sztukę do perfekcji. Autor “Bez wczoraj, bez jutra. Migawki z dzieciństwa w czasie Zagłady”, wydanej po polsku przy pomocy Forum Dialogu, historią swojego dzieciństwa w czasie wojny oraz dalszych losów w poruszył publiczność i zainspirował ożywioną dyskusję.
Podczas lektury książki Grójeccy uczniowie dowiedzieli się, że ich gość uwielbia słodycze – z tej okazji upiekli dla niego domowy sernik. Następnie zaprosili gości na wycieczkę śladami grójeckich Żydów przygotowaną przez uczniów w ramach programu Szkoła Dialogu.
Zapraszamy do obejrzenia relacji ze spotkań George’a Elbauma w Grójcu, Błoniu i Mszczonowie, która dostępna tutaj.
Program współfinansowany przez Malka and Pinek Krystal Scholarship Fund.
kwiecień 2015
W poniedziałek 13 kwietnia młodzież z Publicznego Gimnazjum im. Prymasa Tysiąclecia w Grójcu wzięła udział w niezwykłym spotkaniu. Do szkoły przybyła grupa 41 gości z Wielkiej Brytanii, w tym studenci London Business School, a także potomkowie żydowskich mieszkańców przedwojennej Polski. Grupa przyjechała do Polski aby uczestniczyć w Marszu Żywych, który odbywał się 16 kwietnia. Uczniowie przygotowali prezentację przedstawiającą ich projekt zrealizowany w ramach Szkoły Dialogu.
Na koniec spotkania jeden z gości powiedział: „W czasie takich spotkań – jak to dzisiejsze – odkrywamy, że choć mieszkamy w różnych miejscach na świecie, to jesteśmy TACY SAMI – i to jest piękne. Ale jednocześnie jesteśmy RÓŻNI – i to dopiero jest fascynujące! Jestem Żydem i jestem dumny, że nim jestem – wielu Żydów tak czuje. Podobnie zapewne mają Polacy – mogą być dumni z tego, kim są. Bo każdy z nas pragnie być KIMŚ, gdzieś przynależeć.”
Marcin Dziurdzik sierpień 11th, 2017
Posted In: PL Spotkania
Marcin Dziurdzik sierpień 1st, 2017
Posted In: PL Aktualności 2017
Dobiegła właśnie do końca tygodniowa wizyta w Polsce delegacji American Jewish Committee, kolejne wydarzenie zrealizowane w ramach Polsko-Żydowskiego Programu Wymiany. Nasi partnerzy z AJC przyjechali do Warszawy 16 lipca, a następne kilka dni spędzili na zwiedzaniu najważniejszych miejsc żydowskiej Warszawy oraz spotkaniach – m. in. z Anną Azari, ambasador Izraela w Polsce, prof. Barbarą Kirshenblatt-Gimblett, główną kuratorką wystawy stałej Muzeum POLIN, przedstawicielkami warszawskiej społeczności żydowskiej, a także polskimi absolwentami Polsko-Żydowskiego Programu Wymiany. W tym spotkaniu udział wziął także rzecznik praw obywatelskich, Adam Bodnar.
Z Warszawy delegacja wyruszyła do Lublina, gdzie uczestnicy przyjęci zostali przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”. Następnie odwiedzili Muzeum – Miejsce Pamięci w Bełżcu i spotkali się z Ewą Koper, pracującą tam Liderką Dialogu. Następnego dnia mieli okazję zobaczyć Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, synagogę w Łańcucie, odbyli wycieczkę po Kazimierzu i spotkali się z Robertem Gądkiem z biura Festiwalu Kultury Żydowskiej. Pobyt zakończył się wizytą studyjną w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau i szabatową kolacją w krakowskim JCC.
Projekt realizowany w ramach Polsko-Żydowskiego Programu Wymiany we współpracy z American Jewish Committee i Ambasadą RP w Waszyngtonie oraz przy wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.
Marcin Dziurdzik lipiec 25th, 2017
Posted In: PL Aktualności 2017
Z przyjemnością informujemy, że Lider Dialogu Kamil Mrozowicz otrzymał przyznawane przez Forum stypendium na rozwój osobisty, finansowane dzięki wsparciu Funduszu Davida i Anny Dlugie Kliger.
Kamil pochodzi z Kucz Wielkich, małej miejscowości niedaleko Jedwabnego. W młodości przeczytał „Sąsiadów” Jana Tomasz Grossa i skonfrontował się z trudną historią swojej małej ojczyzny. Wtedy uznał, że jego obowiązkiem jest dbać nie tylko o pamięć o tragedii pogromu w Jedwabnem, ale także o bogatym przedwojennym życiu lokalnej społeczności żydowskiej.
Kamil z typową dla siebie skromnością mówi, że to przedsięwzięcie, z którego będzie najbardziej dumny, jest dopiero przed nim. Marzy mu się realizacja międzynarodowego projektu edukacyjnego z udziałem młodzieży z Jedwabnego i Izraela, ale boi się, że brak swobody w posługiwaniu się angielskim może być przeszkodą. Mamy nadzieję, że otrzymane stypendium pozwoli mu spełnić to marzenie!
Marcin Dziurdzik lipiec 14th, 2017
Posted In: PL Aktualności 2017
październik 2012
Alan Silberstein, przyjaciel Forum Dialogu, odwiedził 2 października 2012 roku Piotrków Trybunalski, miasto pochodzenia oraz młodości jego ojca. W czasie swojej wizyty pan Silberstein spotkał się z uczniami I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego w Piotrkowie biorącymi udział w programie Szkoła Dialogu. Gość został przywitany przez dyrektora szkoły Henryka Michalskiego oraz opiekuna uczniów Janusza Błaszczyka.
Uczniowie, wcielając się w rolę przewodników, oprowadzili pana Silbersteina szlakiem piotrkowskich Żydów, który wcześniej przygotowali w ramach warsztatów Szkoły Dialogu.
Uczestnicy spaceru wspólnie odwiedzili również kamienicę przy Placu Czarnieckiego, w której w przeszłości mieszkał ojciec pana Silbersteina. Gość był pod dużym wrażeniem przygotowania i zaangażowania uczniów. Późniejsze spotkanie w szkolnym muzeum było okazją do bezpośrednich, serdecznych rozmów uczestników dotyczących nie tylko żydowskiej historii Piotrkowa.
Jak napisał po wizycie pan Silberstein, doświadczenie to pomogło mu lepiej zrozumieć polsko-żydowskie relacje, jak również poznać lepiej program Szkoły Dialogu.
Marcin Dziurdzik lipiec 12th, 2017
Posted In: PL Spotkania
