Z dumą informujemy, że nasz program Szkoły Dialogu znalazł się w gronie 13 europejskich projektów nominowanych do 2017 Evens Prize for Peace Education. Nagroda jest przyznawana podczas Conflict Matters – europejskiej konferencji organizowanej przez Evens Foundation, której celem jest badanie potencjału sytuacji konfliktowych w procesie osobistej i społecznej transformacji.

Tegoroczna edycja konferencji odbyła się w Londynie w dniach 8-10 listopada. Dla przedstawicielek Forum – członkini zarządu Zuzanny Radzik oraz koordynatorek Szkoły Dialogu Julii Machnowskiej i Izabeli Meyzy – udział w konferencji był wyjątkową okazją do wzięcia udziału w ciekawych dyskusjach, refleksji nad różnymi strategiami podejścia do największych wyzwań w edukacji i wymiany poglądów z innymi edukatorami, nauczycielami i badaczami z całej Europy.

Z przyjemnością informujemy, że Ireneusz Socha, Lider Dialogu z Dębicy, został wyróżniony przez kapitułę nagrody Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Nagroda jest przyznawana przez Muzeum osobom, organizacjom lub instytucjom aktywnie działającym na rzecz ochrony pamięci o historii polskich Żydów. Ireneusz Socha został uhonorowany w uznaniu jego działań na rzecz ocalenia śladów obecności Żydów w Dębicy, w szczególności inicjatyw które doprowadziły do ocalenia i uporządkowania dębickiego cmentarza i terenu dawnego getta. Gratulujemy!

Więcej o Ireneuszu Sosze można przeczytać tutaj.

fot. M.Śmiarowski

Zuzanna Radzik, członkini zarządu Forum Dialogu, wzięła udział w konferencji „2017 Powell-Heller Conference for Holocaust Education”, która odbyła się w dniach 1-3 listopada na amerykańskim uniwersytecie Pacific Lutheran University w Tacoma, w stanie Waszyngton. W tym roku konferencja poświęcona była kontrowersyjnej roli kościoła rzymskokatolickiego i jego stosunkowi względem tragicznych wydarzeń Zagłady. Podczas ostatniej sesji, której tematem były zmieniające się relacje między Kościołem a światem żydowskim, w ramach panelu dedykowanemu kwestii stosunku postholokaustowej teologii względem Żydów, Zuzanna Radzik wygłosiła wykład pod tytułem „Polityczna poprawność czy rewolucja? Teologiczne konsekwencje posoborowej wizji judaizmu. Kontekst polski”.

fot. M.Śmiarowski

Więcej informacji o konferencji 

Pod koniec października grupa z synagogi Park Avenue odwiedziła Szkołę Dialogu w Brzesku, finalistę Gali Szkoły Dialogu 2016. Po ciepłym powitaniu oraz kilku ćwiczeniach na przełamanie lodów uczniowie zaprosili gości na wycieczkę po żydowskim Brzesku i zaprezentowali swoje odkrycia. Na brzeskim cmentarzu żydowskim uczestnicy spotkania zapalili upamiętniające znicze. Bycie świadkiem takiego międzykulturowego dialogu jest zawsze bardzo poruszające.

fot. J.Machnowska

Za nami tygodniowa wizyta studyjna do Polski dla naszych gości ze Stanów Zjednoczonych. Rozpoczęła się w poniedziałek 16 października kolacją otwierającą z Andrzejem Folwarcznym, prezesem Forum Dialogu. W poniedziałek i wtorek uczestnicy spacerowali po Warszawie i zwiedzali jej żydowskie miejsca, a także spotkali się z ambasador Izraela w Polsce Anną Azari, Konstantym Gebertem i przedstawicielami warszawskiej społeczności żydowskiej.

W czwartek w Grabowie odwiedzili uczniów biorących udział w programie Szkoły Dialogu. Po ciepłym powitaniu i warsztatach zapoznawczych uczniowie zaprosili uczestników na spacer śladami żydowskiego dziedzictwa ich miejscowości. Następnie goście wyruszyli do Łodzi, aby poznać jej żydowskie zabytki oraz wysłuchać recitalu fortepianowego w Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina.

fot. M.Piekarska, J.Szkarłat

Druga część wizyty rozpoczęła się zwiedzaniem Muzeum i Miejsce Pamięci Auschwitz-Birkenau i kolacją szabatową w Chrzanowie. Wzięli w niej udział także Liderzy Dialogu: Kamil Bogusz z Chrzanowa, Justyna Biernat z Tomaszowa Mazowieckiego, Joanna Lorenc z Bierunia i Michał Lorenc z Rymanowa. Następnego dnia uczestnicy mieli wyjątkową okazję wybrać się na spacer po żydowskim Chrzanowie z Kamilem Boguszem w roli przewodnika.

Po spotkaniu poprowadzonym przez Zuzannę Radzik, członkinię zarządu Forum, którego tematem były relacje żydowsko-chrześcijańskie, uczestnicy wizyty wyruszyli do Krakowa. Tam wzięli udział w zwiedzaniu Kazimierza i spotkali się z przedstawicielami lokalnej społeczności żydowskiej oraz naukowcami z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wszystkim uczestnikom wizyty dziękujemy za ważną podróż!

fot. M.Piekarska, J.Szkarłat

W październiku przedstawicielki Forum Dialogu spotkały się z dwiema grupami odbywającymi wizyty studyjne w Polsce. 14 października Otwock i Karczew odwiedzili amerykańcy, kanadyjscy i australijscy studenci i wykładowcy z American University of Paris, instytucji zapewniającej edukację w systemie amerykańskim studentom z całego świata. Grupa ogniskuje swoje badania na kwestii pamięci o Zagładzie i była bardzo zainteresowana, jak we współczesnej Polsce pochodzi się do tego tematu na poziomie lokalnym. Po krótkiej prezentacji edukacyjnych działań Forum i programu Szkoły Dialogu uczestnicy spotkali się z Moniką Czub, Liderką Dialogu działającą w Karczewie i Otwocku. Oprowadziła ona grupę szlakiem żydowskiej historii obydwu miejscowości i przedstawiła swoje inicjatywy mające na celu upamiętnienie lokalnej żydowskiej społeczności.

Grupa gości związanych z synagogą Beth El spotkała się z przedstawicielkami Forum Dialogu 24 października. Wizyta była częścią ich środkowoeuropejskiej wizyty studyjnej, w ramach której odwiedzili Pragę, Budapeszt, Kraków i Warszawę. Program wizyty był wypełniony licznymi spotkaniami z reprezentantami lokalnych społeczności żydowskich i przedstawicielami organizacji zajmujących się promowaniem tolerancji, doalogu międzykulturowego i upamiętnianiem dziejów przedwojennego życia żydowskiego w Europie Środkowo-Wschodniej.

W ostatni weekend, w dniach 15-17 września, Forum Dialogu zorganizowało trzecią już Lokalną Konferencję Liderów Dialogu. Te coroczne spotkania, dodane do programu Liderzy Dialogu w 2015 roku, służą stworzeniu dogodnej przestrzeni, w której Liderzy się integrować, dzielić doświadczeniami i wzmacniać łączące ich więzi. To świetna okazja do zaprezentowania swoich dokonań przed innymi Liderami i wymienienia się „w terenie ” pomysłami i rozwiązaniami potencjalnych problemów.

W tym roku konferencja odbyła się w województwie podkarpackim, a uczestników gościli Liderzy działający w tym regionie: Adam, Joanna i Michał Lorenc oraz Magdalena Zykiert w Rymanowie, Jacek Koszczan w Dukli i Jerzy Dębiec w Nowym Żmigrodzie.

Dzięki wizycie w trzech miejscowościach i tak dużej liczbie goszczących, wszyscy uczestnicy mieli wyjątkową okazję przyjrzeć się zarówno bardzo różnym wyzwaniom, przed jakimi stają Liderzy, jak i bardzo różnym sposobom, na które ci aktywiści upamiętniają historię lokalnych społeczności żydowskich i pracują na rzecz odbudowywania więzi między potomkami polskich Żydów z zagranicy a współczesną Polską.

W Rymanowie głównym aspektem działania aktywistów związanych ze stowarzyszeniem „Spotkanie Rymanów” jest praca na rzecz ułatwienia dialogu między potomkami rymanowskich Żydów a mieszkańcami miasta. Organizują oni spotkania, których uczestnicy mogą dowiedzieć się więcej o sobie i dzielić się swoimi historiami i opowieściami. Członkowie „Spotkania Rymanów” nie tylko stworzyli szeroką sieć wzajemnych kontaktów, ale udało im się też wciągnąć do współpracy lokalne władze i proboszcza. Podczas wizyty w Rymanowie uczestnicy konferencji mieli okazję zobaczyć bogate dziedzictwo materialne rymanowskiej społeczności żydowskiej: cmentarz z ohelami słynnych rymanowskich cadyków, synagogę i zachowany specyficzny układ urbanistyczny typowego galicyjskiego sztetla. Mogli także podziwiać efekty zagranicznej współpracy, w której uczestniczy stowarzyszenie, na przykład Dom Małki, siedzibę organizacji. Dom został odnowiony dzięki wsparciu Małki Shacham Doron, prawnuczki przedwojennego właściciela budynku. Gdy uczestnicy konferencji opuszczali Rymanów, jeden z nich żartem stwierdził, że wygląda na to, iż Liderzy z Rymanowa znają osobiście wszystkich potomków rymanowskich Żydów.

fot. J.Szkarłat

W Dukli Lider Dialogu Jacek Koszczan podzielił się z grupą szczegółami długiego procesu formalnego procesu uzyskiwania wszystkich niezbędnych pozwoleń i finansowania budowy pomnika ku czci lokalnej społeczności żydowskiej. Było to bardzo cenne szczególnie dla tych z Liderów, którzy planują podobne upamiętnienia w swoich miejscowościach. Grupa odwiedziła też dukielską zrujnowaną synagogę i zapoznała się z nigdy nie zrealizowanymi planami jej renowacji, z których najstarsze pochodzą z lat 50. i 60. XX wieku.

fot. J.Szkarłat

Na koniec konferencji, podczas wizyty w Nowym Żmigrodzie Jerzy Dębiec, lokalny Lider Dialogu, opowiedział o wyzwaniach, na jakie natyka się w swoich działaniach osoba pracująca samotnie – jego jedyny pomocnik ostatnio przeprowadził się do innej miejscowości. Wszyscy uczestnicy konferencji byli pod wielki wrażeniem zaangażowania Jerzego Dębca i ogromu pracy, jaki wkłada w opiekę nad nowożmigrodzkim cmentarzem żydowskim. Jeden z nich skomentował z uznaniem, że trawa porastająca cmentarz jest tak zadbana, jak na polu golfowym. Jerzy Dębiec z kolei miał okazję skonsultować się z osobami bardziej doświadczonymi w realizacji projektów międzynarodowych, co może okazać się bardzo przydatne, jako że sam aktualnie planuje nawiązanie kontaktów w potomkami Żydów z Nowego Żmigrodu. Po skończonym zwiedzaniu miejscowości uczestnicy konferencji udali się jeszcze na przełęcz Hałbowską, gdzie uczcili pamięć 1200 Żydów zamordowanych w tym miejscu podczas wojny i pochowanych w zbiorowej mogile.

fot. J.Szkarłat

Projekt współfinansowany przez Fundację Ledor Wador.

Dziękujemy Conference on Jewish Material Claims Against Germany (Claims Conference) za wsparcie programu Liderzy Dialogu. Poprzez restytucję mienia ofiar Holokaustu, Claims Conference umożliwia organizacjom na całym świecie prowadzenie działań edukacyjnych na temat Zagłady oraz zachowanie pamięci o tych, którzy zginęli.